Rene Magritte

Zijn debuut resulteerde in kubistisch, futuristisch en abstract werk, onder invloed van zijn leidinggevende Victor Servranckx in de behangpapierfabriek Peters-Lacroix. Na de kennismaking met het werk van Giorgio de Chirico, in 1925, begon hij in zijn werk surrealistische elementen toe te passen. De Chirico beeldt voorwerpen zeer realistisch af maar in totaal verschillende causale en temporele contexten.
Zo beklemtoont hij de raadselachtigheid van de objectenwereld.

Ook de conventionele orde en de plaatsing van de dingen wordt op die wijze geïroniseerd. Magritte maakte vooral schilderijen (olie op doek), maar ook gouaches, voorwerpen en collages.
Onder de leiding van Edouard Mesens werkte hij mee aan het tijdschrift "Oesophage" en kreeg hij in 1927 zijn eerste individuele expositie in de galerij "Le Centaure", in Brussel. Tussen 1927 en 1930 verbleef hij in Parijs, waar zijn surrealistische visie bekroond werd met de vriendschap van Paul Eluard en van André Breton, die in 1924 al Het Surrealistisch Manifest had geschreven. Wanneer in 1930 de "Centaure", waar Magritte onder contract werkte, failliet ging, kon Edouard Mesens al zijn werken opkopen; het ging om 200 schilderijen.

Tijdens een korte periode, tussen 1940 en 1946, verrijkte Magritte zijn palet enigszins met een impressionistische accentuering, maar hierna keerde hij terug naar zijn vroegere stijl, wel even agressiever, door de rumoerig geworden verhouding met zijn vorige surrealistische omgeving (Goemans, Scutenaire, Nougé, Lecomte, Souris, Mesens). Zijn zwarte humor leidde hem vaak tot een morbide figuratie, daarbij nog meer gesurrealiseerd door de soms onmogelijk onwaarschijnlijke benamingen die hij zijn werk toebedeelde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte en verbleef hij in Carcassonne.
In 1945, na zijn terugkomst in België werd hij lid van de Communistische Partij van België. In 1953 creëerde Magritte de wandschilderingen in het Casino te Knokke aan de Belgische kust, in opdracht van de familie Nellens.

De wandschilderingen zijn inmiddels beschermd door de Commissie voor Monumenten en Landschappen.
Hij werd in 1960 bekroond voor al zijn werk met de Belgische Staatsprijs. Het was de eerste keer dat de Staatsprijs aan een schilder werd toegekend. Het grootste deel van het oeuvre van Magritte behoort qua stijl tot het surrealisme, één van de belangrijke kunststromingen van de 20e eeuw.

In veel schilderijen komen naakte vrouwen en natuurgetrouw geschilderde vissen voor. Dit is waarschijnlijk een verwijzing naar het feit dat Magritte zijn moeder naakt terug vond in de Samber nadat zij zij zichzelf om het leven had gebracht. Het bekendste werk van Magritte is zonder enige twijfel La Trahison des Images (1928-29) of "Het verraad van de voorstelling" met de geschilderde tekst: Ceci n'est pas une pipe (Dit is geen pijp) onder de zeer realistische afbeelding van een pijp.
Hij bedoelt hier eigenlijk mee dat de pijp die hij tekent, eigenlijk geen echte pijp is maar de afbeelding van een pijp, meer nog ... gewoon een met olieverf beschilderd doek dat wij schilderij noemen.
De verwijzing naar een herkenbare voorstelling (een pijp) pleegt verraad aan het idee, dat slechts in onze geest kan bestaan.

Door ons telkens te bevragen en op het verkeerde been te zetten, dwong Magritte ons over kunst na te denken. De conceptuele kunstenaars trokken deze lijn zeer extreem door met een installatie, een performance of een happening en herleidden het kunstwerk tot een idee.

Het is ook een kritiek op de kunstenaars die vinden dat ze de werkelijkheid zo waarheidsgetrouw moeten weergeven, zoals de hyperrealisten later dat zouden gaan doen.

René Magritte vond dat het de taak is van de kunstschilder om de realiteit in een ander kader te plaatsen. Zijn kunst roept altijd meer vragen op dan zij kan beantwoorden. Getuige hiervan is het schilderij van een zeemeermin, afgebeeld met een vissenkop en mensenbenen.
Kenmerkend is ook het schilderij van een zeer natuurgetrouw afgebeelde vis die aan de staartzijde verandert in een brandende sigaar met kringelende rookpluim (schilderij "l'Exception" 1963).

Magrittes werk getuigt ook van een uiterst grote beheersing van de techniek van het schilderen met olieverf op doek. In de reclamewereld knipoogt men even naar Magritte als men de volgende tekst op een T-shirt plaatst: "Ceci n'est pas une pomme" met een realistische afbeelding van een appel daaronder.
"Misschien moeten we René Magritte vragen om de crisis te ontmijnen. Ceci n'est pas une formation", was het commentaar van Karel De Gucht, eind augustus 2007 op de Belgische surrealistische politieke situatie. De eind 2007 moeizaam ontstane regering Verhofstadt III bedenkt men met het gezegde "Ceci n'est pas un gouvernement".

De schilderstijl van René Magritte heeft tal van kunstenaars te beïnvloedt, waaronder ook fotografen Duane Michals (USA, 1932) en Filip Naudts (B, 1968).

Bron(o.m.):Wikipedia

home